Dalej•LEKCJA 26 / 26

Praca z JSON

Kurs Python · Wyjaśnienie, przykłady, oczekiwany wynik i ćwiczenie.

JSON to popularny format tekstowy do przesyłania i zapisywania danych strukturalnych.

Po tej lekcji potrafisz

Zapiszesz dane w JSON, odczytasz je z tekstu i pliku, sformatujesz wynik i obsłużysz błędny JSON.

Pojęcia i składnia — każdy zapis pokażemy w praktyce

  • json.dumps(obj) — Zamienia obiekt Python na napis JSON.
  • json.loads(text) — Zamienia napis JSON na wartości Pythona.
  • ensure_ascii=False — Zachowuje polskie znaki zamiast zapisu sekwencjami \uXXXX.
  • indent=2 — Dodaje wcięcia w tekście JSON.
  • json.dump(obj, file) — Zapisuje JSON bezpośrednio do pliku.
  • json.load(file) — Odczytuje JSON bezpośrednio z pliku.
  • json.JSONDecodeError — Wyjątek przy niepoprawnym tekście JSON.
  • true, false, null — W JSON zapisuje się małymi literami, podczas gdy w Pythonie używa się True, False, None.

Każdy przykład to osobny fragment kodu. Możesz wkleić go do pliku .py i uruchomić w Pythonie 3.8+. Wynik pokazany pod przykładem został sprawdzony podczas przygotowania kursu.

Przykład 1 — Z Pythona do JSON: dumps()

Zbuduj napis JSON ze słownika.

import json
user = {"name": "Ola", "points": 20}
text = json.dumps(user, ensure_ascii=False)
print(text)

Dlaczego tak działa: dumps() zwraca napis. ensure_ascii=False zachowuje czytelne litery narodowe.

Wynik przykładu 1sprawdzony na Pythonie 3
{"name": "Ola", "points": 20}

Przykład 2 — Z JSON do Pythona: loads()

Wczytaj obiekt z gotowego napisu.

import json
text = '{"active": true, "score": 10, "city": null}'
data = json.loads(text)
print(data["active"])
print(data["score"] + 5)
print(data["city"] is None)

Dlaczego tak działa: true staje się True, null staje się None, a pole score liczbą int.

Wynik przykładu 2sprawdzony na Pythonie 3
True
15
True

Przykład 3 — Formatowanie indent

Porównaj wersję kompaktową z formatowaniem.

import json
data = {"a": 1, "b": 2}
print(json.dumps(data))
print(json.dumps(data, indent=2))

Dlaczego tak działa: indent=2 dodaje wcięcia i linie, ułatwiając ręczne odczytywanie struktury.

Wynik przykładu 3sprawdzony na Pythonie 3
{"a": 1, "b": 2}
{
  "a": 1,
  "b": 2
}

Przykład 4 — Zapis do pliku i odczyt: dump/load

Przykład sam tworzy plik, który potem wczytuje.

import json
data = {"city": "Łódź", "year": 2026}
with open("data.json", "w", encoding="utf-8") as file:
    json.dump(data, file, ensure_ascii=False)
with open("data.json", "r", encoding="utf-8") as file:
    loaded = json.load(file)
print(loaded["city"])
print(loaded["year"])

Dlaczego tak działa: dump() zapisuje do uchwytu pliku, load() odczytuje z uchwytu. Nie są tym samym co dumps()/loads() na napisach.

Wynik przykładu 4sprawdzony na Pythonie 3
Łódź
2026

Przykład 5 — Zła składnia i JSONDecodeError

Niepoprawny tekst nie powinien wywrócić aplikacji.

import json
text = "{bad json}"
try:
    data = json.loads(text)
except json.JSONDecodeError:
    print("Niepoprawny format JSON")

Dlaczego tak działa: loads() zgłasza wyjątek, jeśli tekst nie spełnia zasad JSON, np. klucze nie są w podwójnych cudzysłowach.

Wynik przykładu 5sprawdzony na Pythonie 3
Niepoprawny format JSON
Ważne — uważaj na ten szczegół

Nie zakładaj, że każdy JSON zawiera te same klucze lub typy. Po json.loads() sprawdź strukturę danych, jeśli pochodzą z zewnątrz.

Spróbuj samodzielnie

Zapisz do JSON listę trzech produktów (nazwa, cena), odczytaj plik i wyświetl tylko ich nazwy.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jaka jest różnica między dumps a dump oraz loads a load?

To już koniec tej lekcji.

Jeśli rozumiesz przykład, oznacz lekcję jako ukończoną i przejdź dalej.