Praca z JSON
Kurs Python · Wyjaśnienie, przykłady, oczekiwany wynik i ćwiczenie.
JSON to popularny format tekstowy do przesyłania i zapisywania danych strukturalnych.
Zapiszesz dane w JSON, odczytasz je z tekstu i pliku, sformatujesz wynik i obsłużysz błędny JSON.
Pojęcia i składnia — każdy zapis pokażemy w praktyce
json.dumps(obj)— Zamienia obiekt Python na napis JSON.json.loads(text)— Zamienia napis JSON na wartości Pythona.ensure_ascii=False— Zachowuje polskie znaki zamiast zapisu sekwencjami \uXXXX.indent=2— Dodaje wcięcia w tekście JSON.json.dump(obj, file)— Zapisuje JSON bezpośrednio do pliku.json.load(file)— Odczytuje JSON bezpośrednio z pliku.json.JSONDecodeError— Wyjątek przy niepoprawnym tekście JSON.true, false, null— W JSON zapisuje się małymi literami, podczas gdy w Pythonie używa się True, False, None.
Każdy przykład to osobny fragment kodu. Możesz wkleić go do pliku .py i uruchomić w Pythonie 3.8+. Wynik pokazany pod przykładem został sprawdzony podczas przygotowania kursu.
Przykład 1 — Z Pythona do JSON: dumps()
Zbuduj napis JSON ze słownika.
import json
user = {"name": "Ola", "points": 20}
text = json.dumps(user, ensure_ascii=False)
print(text)
Dlaczego tak działa: dumps() zwraca napis. ensure_ascii=False zachowuje czytelne litery narodowe.
{"name": "Ola", "points": 20}Przykład 2 — Z JSON do Pythona: loads()
Wczytaj obiekt z gotowego napisu.
import json
text = '{"active": true, "score": 10, "city": null}'
data = json.loads(text)
print(data["active"])
print(data["score"] + 5)
print(data["city"] is None)
Dlaczego tak działa: true staje się True, null staje się None, a pole score liczbą int.
True 15 True
Przykład 3 — Formatowanie indent
Porównaj wersję kompaktową z formatowaniem.
import json
data = {"a": 1, "b": 2}
print(json.dumps(data))
print(json.dumps(data, indent=2))
Dlaczego tak działa: indent=2 dodaje wcięcia i linie, ułatwiając ręczne odczytywanie struktury.
{"a": 1, "b": 2}
{
"a": 1,
"b": 2
}Przykład 4 — Zapis do pliku i odczyt: dump/load
Przykład sam tworzy plik, który potem wczytuje.
import json
data = {"city": "Łódź", "year": 2026}
with open("data.json", "w", encoding="utf-8") as file:
json.dump(data, file, ensure_ascii=False)
with open("data.json", "r", encoding="utf-8") as file:
loaded = json.load(file)
print(loaded["city"])
print(loaded["year"])
Dlaczego tak działa: dump() zapisuje do uchwytu pliku, load() odczytuje z uchwytu. Nie są tym samym co dumps()/loads() na napisach.
Łódź 2026
Przykład 5 — Zła składnia i JSONDecodeError
Niepoprawny tekst nie powinien wywrócić aplikacji.
import json
text = "{bad json}"
try:
data = json.loads(text)
except json.JSONDecodeError:
print("Niepoprawny format JSON")
Dlaczego tak działa: loads() zgłasza wyjątek, jeśli tekst nie spełnia zasad JSON, np. klucze nie są w podwójnych cudzysłowach.
Niepoprawny format JSON
Nie zakładaj, że każdy JSON zawiera te same klucze lub typy. Po json.loads() sprawdź strukturę danych, jeśli pochodzą z zewnątrz.
Spróbuj samodzielnie
Zapisz do JSON listę trzech produktów (nazwa, cena), odczytaj plik i wyświetl tylko ich nazwy.
Jaka jest różnica między dumps a dump oraz loads a load?
Jeśli rozumiesz przykład, oznacz lekcję jako ukończoną i przejdź dalej.