Pliki
Kurs Python · Wyjaśnienie, przykłady, oczekiwany wynik i ćwiczenie.
Pliki pozwalają zachować dane pomiędzy uruchomieniami programu.
Poznasz zapisywanie w trybie w, dopisywanie w trybie a, odczyt w trybie r i pracę z with.
Pojęcia i składnia — każdy zapis pokażemy w praktyce
open(path, "w")— Tworzy lub nadpisuje plik (uwaga: usuwa starą zawartość).open(path, "a")— Dopisuje na końcu pliku, nie kasując poprzednich danych.open(path, "r")— Otwiera istniejący plik do odczytu (domyślny tryb).encoding="utf-8"— Zapewnia przewidywalną obsługę polskich znaków.with— Automatycznie zamyka otwarty plik po zakończeniu bloku.file.write(text)— Zapisuje tekst do otwartego pliku.file.read()— Odczytuje całą zawartość pliku.file.readlines()— Zwraca listę linii (z zachowaniem znaków nowej linii).
Każdy przykład to osobny fragment kodu. Możesz wkleić go do pliku .py i uruchomić w Pythonie 3.8+. Wynik pokazany pod przykładem został sprawdzony podczas przygotowania kursu.
Przykład 1 — Zapis pliku w trybie w
Utwórz nowy plik z jednym wierszem.
with open("notes.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
file.write("Pierwsza notatka\n")
print("Zapisano plik")
Dlaczego tak działa: Tryb w tworzy plik lub go nadpisuje. Dodanie \n w napisie zapisuje znak nowej linii.
Zapisano plik
Przykład 2 — Odczyt całej zawartości
Plik stworzymy w tym przykładzie, by kod był samodzielny.
with open("message.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
file.write("Witaj, Olu!")
with open("message.txt", "r", encoding="utf-8") as file:
text = file.read()
print(text)
Dlaczego tak działa: Tryb r tylko odczytuje. read() oddaje cały tekst jako napis.
Witaj, Olu!
Przykład 3 — Dopisywanie zamiast nadpisywania
Drugi zapis zachowuje pierwszą linię.
with open("events.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
file.write("Start\n")
with open("events.txt", "a", encoding="utf-8") as file:
file.write("Koniec\n")
with open("events.txt", "r", encoding="utf-8") as file:
print(file.read(), end="")
Dlaczego tak działa: Tryb a przesuwa zapis na koniec pliku, a with zamyka uchwyt automatycznie.
Start Koniec
Przykład 4 — readlines() i pętla po liniach
Zapisz listę produktów i wypisz je bez końcowych znaków nowej linii.
with open("shopping.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
file.write("Chleb\nMleko\n")
with open("shopping.txt", "r", encoding="utf-8") as file:
lines = file.readlines()
for line in lines:
print(line.strip())
Dlaczego tak działa: readlines() zwraca listę napisów. strip() usuwa znak nowej linii w każdym elemencie.
Chleb Mleko
Przykład 5 — Zapis i odczyt pojedynczych linii
Zobacz, jak iterować bez readlines().
with open("scores.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
file.write("10\n20\n30\n")
with open("scores.txt", encoding="utf-8") as file:
for line in file:
print(int(line.strip()) + 1)
Dlaczego tak działa: Plik jest iterowalny: każda iteracja zwraca jedną linię. int() przekształca linię na liczbę.
11 21 31
Uruchamiaj przykłady w folderze roboczym, w którym możesz tworzyć pliki. Pliki przykładowe powstaną w bieżącym katalogu procesu. Nie używaj trybu w na ważnym istniejącym pliku — nadpisze jego zawartość.
Spróbuj samodzielnie
Zapisz trzy pomiary temperatury do pliku, dopisz czwarty i odczytaj wszystkie pomiary z numeracją.
Czym różni się open(..., "w") od open(..., "a")?
Jeśli rozumiesz przykład, oznacz lekcję jako ukończoną i przejdź dalej.