Dalej•LEKCJA 25 / 26

Pliki

Kurs Python · Wyjaśnienie, przykłady, oczekiwany wynik i ćwiczenie.

Pliki pozwalają zachować dane pomiędzy uruchomieniami programu.

Po tej lekcji potrafisz

Poznasz zapisywanie w trybie w, dopisywanie w trybie a, odczyt w trybie r i pracę z with.

Pojęcia i składnia — każdy zapis pokażemy w praktyce

  • open(path, "w") — Tworzy lub nadpisuje plik (uwaga: usuwa starą zawartość).
  • open(path, "a") — Dopisuje na końcu pliku, nie kasując poprzednich danych.
  • open(path, "r") — Otwiera istniejący plik do odczytu (domyślny tryb).
  • encoding="utf-8" — Zapewnia przewidywalną obsługę polskich znaków.
  • with — Automatycznie zamyka otwarty plik po zakończeniu bloku.
  • file.write(text) — Zapisuje tekst do otwartego pliku.
  • file.read() — Odczytuje całą zawartość pliku.
  • file.readlines() — Zwraca listę linii (z zachowaniem znaków nowej linii).

Każdy przykład to osobny fragment kodu. Możesz wkleić go do pliku .py i uruchomić w Pythonie 3.8+. Wynik pokazany pod przykładem został sprawdzony podczas przygotowania kursu.

Przykład 1 — Zapis pliku w trybie w

Utwórz nowy plik z jednym wierszem.

with open("notes.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
    file.write("Pierwsza notatka\n")
print("Zapisano plik")

Dlaczego tak działa: Tryb w tworzy plik lub go nadpisuje. Dodanie \n w napisie zapisuje znak nowej linii.

Wynik przykładu 1sprawdzony na Pythonie 3
Zapisano plik

Przykład 2 — Odczyt całej zawartości

Plik stworzymy w tym przykładzie, by kod był samodzielny.

with open("message.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
    file.write("Witaj, Olu!")
with open("message.txt", "r", encoding="utf-8") as file:
    text = file.read()
print(text)

Dlaczego tak działa: Tryb r tylko odczytuje. read() oddaje cały tekst jako napis.

Wynik przykładu 2sprawdzony na Pythonie 3
Witaj, Olu!

Przykład 3 — Dopisywanie zamiast nadpisywania

Drugi zapis zachowuje pierwszą linię.

with open("events.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
    file.write("Start\n")
with open("events.txt", "a", encoding="utf-8") as file:
    file.write("Koniec\n")
with open("events.txt", "r", encoding="utf-8") as file:
    print(file.read(), end="")

Dlaczego tak działa: Tryb a przesuwa zapis na koniec pliku, a with zamyka uchwyt automatycznie.

Wynik przykładu 3sprawdzony na Pythonie 3
Start
Koniec

Przykład 4 — readlines() i pętla po liniach

Zapisz listę produktów i wypisz je bez końcowych znaków nowej linii.

with open("shopping.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
    file.write("Chleb\nMleko\n")
with open("shopping.txt", "r", encoding="utf-8") as file:
    lines = file.readlines()
for line in lines:
    print(line.strip())

Dlaczego tak działa: readlines() zwraca listę napisów. strip() usuwa znak nowej linii w każdym elemencie.

Wynik przykładu 4sprawdzony na Pythonie 3
Chleb
Mleko

Przykład 5 — Zapis i odczyt pojedynczych linii

Zobacz, jak iterować bez readlines().

with open("scores.txt", "w", encoding="utf-8") as file:
    file.write("10\n20\n30\n")
with open("scores.txt", encoding="utf-8") as file:
    for line in file:
        print(int(line.strip()) + 1)

Dlaczego tak działa: Plik jest iterowalny: każda iteracja zwraca jedną linię. int() przekształca linię na liczbę.

Wynik przykładu 5sprawdzony na Pythonie 3
11
21
31
Ważne — uważaj na ten szczegół

Uruchamiaj przykłady w folderze roboczym, w którym możesz tworzyć pliki. Pliki przykładowe powstaną w bieżącym katalogu procesu. Nie używaj trybu w na ważnym istniejącym pliku — nadpisze jego zawartość.

Spróbuj samodzielnie

Zapisz trzy pomiary temperatury do pliku, dopisz czwarty i odczytaj wszystkie pomiary z numeracją.

Sprawdź, czy rozumiesz

Czym różni się open(..., "w") od open(..., "a")?

To już koniec tej lekcji.

Jeśli rozumiesz przykład, oznacz lekcję jako ukończoną i przejdź dalej.